Het uitreiken van een (Koninklijke) onderscheiding

Uitreiken onderscheiding – onderscheidingen zijn bedoeld om dankbaarheid te tonen voor diegenen die iets voor de samenleving hebben betekend en dus iets bijzonders hebben gedaan. Dankbaarheid kan ook worden getoond met bloemen of cadeaus, maar een onderscheiding is een unieke manier om respect en betrokkenheid te tonen.

Koning Willem I stelde op 30 april 1815 de Militaire Willems-Orde in en op 29 september in datzelfde jaar de Orde van de Nederlandse Leeuw. De traditie van de lintjes is al meer dan 200 jaar oud. In 1892 stelde Koningin Emma een derde ridderorde in; de Orde van Oranje-Nassau.

Onderscheidingen vraag je in de regel niet zelf aan, je wordt door iemand anders voorgedragen voor een onderscheiding.

Daarbij zijn twee aspecten belangrijk:

  • Voor welke doelgroep is de onderscheiding bestemd; voldoet de kandidaat aan de gestelde voorwaarden?
  • Hoe wordt de onderscheiding aangevraagd; welke informatie dient (wanneer en op welke wijze) te worden aangeleverd? Hierbij is het vaak belangrijk dat de aanvraag door meerdere personen en of organisaties wordt ondersteund en dat persoon in kwestie van onbesproken gedrag is.

Op welke gelegenheid worden de Civiele Ridderorden uitgereikt?

Voor de twee Civiele Ridderorden, de Orde van de Nederlandse Leeuw en de Orde van Oranje Nassau, zijn er twee uitreikmomenten:

  • De Algemene Gelegenheid (AG) in april;
  • Of een BG, een Bijzondere Gelegenheid.

Een BG is een apart moment waar iemand een lintje krijgt. Dat kan bijvoorbeeld zijn tijdens een symposium of evenement. De AG is de laatste werkdag vóór Koningsdag.

Uitreiken onderscheiding – wat zijn de belangrijkste elementen van het programma van een uitreiking van een onderscheiding?

Aanwezigheid van publiek
Aanwezig van publiek is bedoeld om de bijzonderheid van de uitreiking te onderstrepen, want dit is niet zomaar een bijeenkomst. Daarnaast is de uitreiking ook bedoeld om een voorbeeld (van goedgedrag) te stellen; hopelijk worden de aanwezigen geïnspireerd.

Uitreikingsautoriteit
Niet iedereen kan een onderscheiding uitreiking, dit is voorbehouden aan een autoriteit. Meestal is deze functionaris een burgemeester, maar soms een minister en in heel uitzonderlijke gevallen (Militaire Willems-Orde) de Koning zelf.

Beleving
De uitreiking is niet zomaar een evenement, het is een bijzondere bijeenkomst. Eigenlijk staat de tijd even stil en wordt gereflecteerd op de bijzondere verdiensten van de decoranus.

Bron: Protocol to Manage Relationships Today (Amsterdam University Press, 2020)

Meer weten?

Volg deze online zelfgeleide training over alle aspecten van een officiële uitreiking van (Koninklijke) onderscheidingen